Emlak ve inşaat sektöründe 1998 yılında Halkımızın tabiriyle? Nerden Buldun Yasasıyla? başlayan ardından ülkemizin yaşadığı acı dolu depremlerin psikolojik etkisi ve 2001 yılında yaşadığımız ekonomik krizler sebebiyle sektör dibe vurmuş hatta durma noktasına gelmiştir.

Bu dönem içerisinde kısa dönemli hareketler yaşansada bir türlü durgunluğu aşamamıştır. Yine bu dönemde satılık fiyatları gerekse kiralama fiyatları yerinde saymış herhangibir artış olmamıştır.

2003 yılında yapılan seçimler sonucu güçlü bir iktidarın yönetime gelmesi piyasalarda ve toplumda oluşan güven ve istikrar sebebiyle 2003 yılı son çeyreğine emlak ve beraberinde inşaat sektöründe hareketlenme ve talep, artan trendi izlemeye başlamıştır.

2004 yılına girdiğimizde gayrimenkule talep patlama diyebileceğimiz bir noktaya ulaşmıştır.Tabi bu talep patlamasındaki en büyük etkenlerin başında piyasalarda oluşan güven ve istikrar, dövizin yerinde sayması hatta gerilemesi ve en önemlisi düşük faizli uzun döneme yayılan banka kredilerinin yoğun bir şekilde kullanılmasını en büyük etkenler olarak sıralayabiliriz.

Sektörümüz bu konuda son derece hazırlıklı deneyimli olması sebebiyle talebin karşılanmasında herhangi bir sıkıntı yaşanmamıştır. Ayrıca uzun bir döneme yayılan durgunluk sebebiylede oluşan mevcut stoklar tüketilmiş ardından yeni projelerin startı verilmiştir.

Bu talep artışı öylesine belirgindir ki 2002-2003-2004 ( Ocak-Şubat-Mart) aylarına ait resmi satış işlem adedine Türkiye genelinde bakıldığında %48 satış işlem adedi artışı olmuştur.

İşlemlerin niteliğine bakıldığında banka kredilerinden kaynaklı büyük bir artış olduğu, yine aynı dönemler kıyaslandığında Türkiye geneli %213 bir ipotekli işlem artışı görülmektedir. Başka bir deyişle satılan her 3 konuttan 2 si krediyle alınmıştır. Yaklaşık 2 katrilyonluk banka kredisi kullanılmıştır.

İller bazında bakıldığında en yüksek işlem adedi ve ipotek işlemi artış oranı sıralamasında %183 satış işlemi %148 ipotekli işlem artışı ile Diyarbakır birinci sırada ardından %92 işlem adedi artışı ve %274 lük ipotek işlem artışı ile Ankara, %61 satış işlem adedi %616 ipotek işlem adedi ile Eskişehir, %34 satıi işlem adedi %179 ipotek işlem adedi ile istanbul yer almaktadır.

Bu rakamlar son yıllarda yaşanan en büyük artışı göstermektedir. Bu talep artışı karşısında mevcut stoklar tüketilirken fiyatlarda da bir artışa sebebiyet vermiştir. Bölgesel olarak değişim göstersede gayrimenkul fiyatlarında %30-35 lik bir artışa meydana gelmiştir.

Tüm sektörde olduğu gibi emlak ve inşaat sektörü de ; piyasalarda oluşacak ufacık bir istikrarsızlık ve olumsuz bir beklentiden öylesine etkilenmektedir ki işte Nisan-Mayıs aylarında yaşanan dövizin yükseliş eğilimi göstermesi yine banka kredi faizlerinin bir anda talebi kısıtlamıştır. Bu da ilk üç ayla kıyaslandığında satış işlemlerinde yaklaşık %30 luk bir daralma yaratmıştır.

Ülkemizdeki bu güven ve istikrar ortamının devam etmesi halinde sektörün önünün açık olduğunu ve sektördeki büyümenin hızla devam edeceğini düşünmekteyim.

Bu hızın artmasına en büyük katkıyı ise enflasyonun tek haneli hale geldiği bu ortamda uzun yıllardır konuşulan Mortgag yani uzun yıllara yayılan ipotekli kredi sisteminin de uygulamaya girmesi, sektörün önünde durulamayacak noktaya getirecektir.

Emlak ve inşaat sektörünün canlı olması, beraberinde istihdam yaratılmasına ve ülkemiz ekonomisinin düzlüğe çıkması için son derece önem arz etmektedir.

Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Odası Başkanı
H. Ali TAYLAN